Steeds meer gemeenten ontdekken hoe eenvoudig het kan zijn om met Kader Richtlijn Water maatregelen aan de slag te gaan.

In 2025 gingen drie koplopers van start met onderzoeken naar foutaansluitingen, elk met een eigen aanleiding en gesteund door het stimuleringsbudget van Amstel, Gooi en Vecht.

De resultaten waren verrassend positief: snelle oplevering, goede samenwerking en vooral duidelijke locaties waar foutaansluitingen daadwerkelijk bleken te zitten. Een mooie basis om in 2026 met hernieuwde energie verder te gaan. In dit artikel delen wij de ervaringen van de drie gemeentes en tips voor de gemeentes die niet weten waar ze moeten beginnen.

Een foutaansluiting is een verkeerd aangesloten riool. Wij spreken dan voornamelijk over aansluitingen waar het vuilwaterriool is aangesloten op het hemelwaterriool. Deze foutaansluitingen lozen continue vuilwater in het watersysteem via het hemelwaterstelsel. Dit verslechtert de waterkwaliteit. Eén foutaansluiting kan jaarlijks verantwoordelijk zijn voor gemiddeld 200 kg ontlasting, 1.500 liter urine en 40 kg wasmiddelen. Meer informatie en nuttige tips voor een plan van aanpak foutaansluitingen vind je hier. 

Waar te beginnen

Veel gemeenten vragen zich af waar ze moeten beginnen. De praktijk laat zien dat een paar eenvoudige stappen al richting geven:

• Start met watermonsters in een droge periode van minimaal drie weken. Zo zie je snel of er bovenstrooms foutaansluitingen zitten.
• Zorg daarnaast dat gegevens van putten compleet en toegankelijk zijn; zonder deze basisinformatie stokt elk onderzoek.
• En kijk vooral ook buiten: signalen in hemelwaterafvoer (HWA) putten, bevindingen uit reguliere rioolinspecties en kennis van veldmedewerkers geven vaak direct aanknopingspunten.

De ervaringen van de koplopers laten zien hoe waardevol dit is. Hilversum wist in één wijk het zoekgebied flink te verkleinen en wist in de andere twee wijken zeven foutaansluitingen op te sporen. Bij de gemeente Gooise Meren hebben ze de locatie gekozen door inzichten uit de reguliere rioolinspectie. Het betreft een typische jaren 60 woonwijk met gescheiden stelsel (8km). Na veel overwegingen heeft de gemeente besloten Aquapura te vragen een onderzoeksplan op te stellen. Remco Jonker van gemeente Gooise Meren vertelt dat naast de verwachte locaties uit de inspecties ook nieuwe locaties zijn gevonden. Zijn ervaring is:   

“Gezien de resultaten tot nu toe, beschouwen wij het project als succesvol. Als wij daadwerkelijk 12 foutaansluitingen kunnen verhelpen, slaan wij hiermee een mooie slag in het beperken van de vuiluitstroom van onze riolering.” 

Dave de Groot. ook van de gemeente Gooise Meren, geeft aan dat de samenwerking tussen de gemeente en het waterschap erg prettig waren en benoemt:  

Uiteindelijk blijkt hierdoor maar weer dat er tijdens de aanleg/vervanging van het riool in de wijk veel aandacht moet uitgaan naar het juist aansluiten en daarna in kaart brengen van de huisaansluitingen op revisietekeningen. Hoewel ik nu veel opsteek van dit onderzoek, scheelt dat later natuurlijk veel gedoe.” 

Ook collega’s van gemeente Amsterdam en Waternet hebben het onderzoek als positief ervaren. Ze vonden niet alleen locaties met foutaansluitingen, maar ook verbeterpunten in hun eigen werkproces. Zo vertelt Marco van Duuren dat:  

 “Een belangrijk leerpunt voor mij is dat er bij de afronding van projecten scherper gekeken moet worden naar opleveringsrapporten. Ook zie ik dat het noodzakelijk is om toezichthouders extra instructies en aandachtspunten mee te geven, zodat foutaansluitingen in de toekomst beter kunnen worden voorkomen.” 

Nadim Arbakan bevestigt dit inzicht van Marco en licht toe dat ze binnen Waternet bezig zijn met extra aandacht voor toezicht tijdens de uitvoering, met een nadruk op een goede samenwerking met de aannemers. Daarnaast zijn ze ook bezig met kennisdeling binnen het ingenieursbureau van de gemeente Amsterdam over foutaansluitingen. Jeroen de Jong licht toe dat ze een kennissessie hebben georganiseerd voor alle collega’s die bezig zijn met gebiedsontwikkelingen. Zo kunnen toekomstige fouten voorkomen worden.   

Wat opvalt

Elke gemeente begon klein, maar boekte snel resultaat. Door slim te plannen, goed samen te werken en gebruik te maken van bestaande kennis in de organisatie, werd het onderzoek overzichtelijk én effectief. De belangrijkste les? Je hoeft niet alles tegelijk te doen. Een eerste monster, een check van de putgegevens of een rondje met een (veld)medewerkers kan al genoeg zijn om gericht te starten. 

Met nieuwe onderzoeken op de planning is dit hét moment om mee te doen. Kijk eens naar een wijk met een gescheiden stelsel, vraag collega’s naar vermoedens of plan een monstername in de volgende droge periode. 

Kleine stappen maken het verschil. Doe je mee? Stuur dan een mail naar krw_gemeenten@agv.nl