Pilot Water en bodem sturend in Amstelveen: samen leren voor toekomstige ruimtelijke keuzes

De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) en de Unie van Waterschappen (UvW) werken aan een convenant naar aanleiding van de Woontopafspraken van december 2024 met minister Mona Keijzer. In dat kader loopt in Amstelveen een pilot Water en bodem sturend met de gemeente Amstelveen en waterschap AGV, met betrokkenheid van de provincie Noord-Holland en het Hoogheemraadschap van Rijnland. Doel is om te verkennen hoe water- en bodemprincipes vroegtijdig en volwaardig kunnen worden meegewogen in ruimtelijke ordening (RO) en woningbouwopgaven.

De pilot bestond uit drie intensieve sessies waarin RO-professionals en waterdeskundigen elkaar beter leerden begrijpen en verdieping zochten in kennis, systeemwerking en gebiedsprocessen. De gesprekken waren opgebouwd langs vier lagen: randvoorwaarden voor samenwerking, toekomstperspectief voor ruimte en water, doorwerking in gebiedsprocessen en institutionalisering. Die structuur hielp om van inzicht naar afspraken te komen.

Uit de gepresenteerde bovenregionale stresstesten wateroverlast van de provincie blijkt dat een ‘Limburgbui’ in Amstelveen kan leiden tot wekenlange wateroverlast in de polders. Dat vraagt om extra ruimte voor water en raakt direct aan de meerjarige ruimtelijke keuzes in de Bovenkerkerpolder, Noorder Legmeerpolder en Middelpolder.

De deelnemers spraken de ambitie uit om intensiever samen op te trekken en zoeken naar een passende vorm. Eén optie is om waterschappers tijdelijk in gemeentelijke teams in te bedden om de stem van het water structureel mee te nemen bij de programmatische doorwerking van de omgevingsvisie en in het omgevingsplan van de gemeente. De pilot laat zien dat tijd nemen voor gezamenlijke reflectie loont: het creëert basis, begrip en benodigde energie om de langetermijnopgaven gezamenlijk te kunnen dragen. Samen werken = samen leren.